در پی همه‌گیری کووید-19، اولین گزارش گفت‌وگوی اجتماعی سازمان بین‌المللی کار (ILO)  منتشر شد و بر این مهم تأکید کرد که چگونه چانه‌زنی جمعی از کارگران حمایت کرده و تاب‌آوری بنگاه‌ها و بازارهای کار را تقویت کرده است (ILO 2022a). گزارش دوم در در ماه های آخر سال 2024 منتشر شده است. سازمان بین المللی کار بیان می کند:

•  با توجه به اینکه  بی‌ثباتی‌های ژئوپلیتیکی و جنگ‌ها، همبستگی و همکاری بین‌المللی را تضعیف می‌کنند،
• قطب‌بندی سیاسی، انتشار اطلاعات نادرست و گسترش پوپولیسم، اعتماد به دموکراسی را تضعیف کرده است،
• پیشرفت‌های فناورانه، تغییرات اقلیمی و تحولات جمعیتی، جهان کار را دگرگون می‌سازند. نگرانی‌ها در حال افزایش است که باید اقدامات بیشتری برای کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی ناشی از توسعه اقتصادی غیرپایدار انجام شود.

در چنین شرایطی، گفت‌وگوی اجتماعی و نهادهای آن بیش از هر زمان دیگری مورد نیاز هستند. نسخه دوم گزارش گفت‌وگوی اجتماعی سازمان بین‌المللی کار (ILO) بر گفت‌وگوی اجتماعی در سطح عالی (PLSD) به‌عنوان ابزاری کلیدی برای ارتقای کار شایسته، تضمین توزیع عادلانه درآمدهای کاری، پرداختن به چالش‌های گذار دیجیتال و سبز و ترمیم «قرارداد اجتماعی ازهم‌گسیخته» تمرکز دارد.

گفت‌وگوی اجتماعی در سطح عالی شامل فرآیندهایی است که نمایندگان دولت‌ها، سازمان‌های کارفرمایی و کسب‌وکار (EBMOS) و سازمان‌های کارگری (شرکای اجتماعی) را در سطوح ملی و بخشی گرد هم می‌آورد. این فرآیندها برای تسهیل مذاکره، مشاوره و تبادل اطلاعات در موضوعات مرتبط با سیاست‌های کاری، اقتصادی و اجتماعی طراحی شده‌اند. گفت‌وگوی اجتماعی در سطح عالی شامل فرآیندهای دوجانبه – که در آن تنها شرکای اجتماعی مشارکت دارند، به‌ویژه برای دستیابی به توافقات جمعی – و همچنین فرآیندهای سه‌جانبه است که نمایندگان دولت نیز در آن مشارکت می‌کنند، می شود.
گزارش اخیر سازمان بین المللی کار با ارائه نمونه‌هایی از کشورهای مختلف و شیوه‌های مطلوب، نشان می‌دهد که چگونه گفت‌وگوی اجتماعی در سطح عالی می‌تواند به‌عنوان کاتالیزوری قدرتمند برای مدیریت پیچیدگی، شناسایی راه‌حل‌های متعادل و پایدار، مقابله با بی‌عدالتی‌های اجتماعی و اقتصادی و ترویج دموکراسی در دنیای کار و جامعه به‌طور کلی عمل کند.گفت‌وگوی اجتماعی در سطح عالی به کشورها امکان می‌دهد که توسعه اقتصادی را همراه با پیشرفت اجتماعی دنبال کنند و اهداف توسعه‌ای فراگیر و پایدار را محقق سازند.

این گزارش استدلال می‌کند که رویکرد یک کشور به توسعه می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی بر نحوه عملکرد نهادهای گفت‌وگوی اجتماعی در سطح عالی تأثیر بگذارد. در عین حال، اثرات مثبت گفت‌وگوی اجتماعی در سطح عالی می‌تواند استراتژی توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور را به سمت روش‌های بلندمدت و فراگیر سوق دهد. همچنین این گزارش تأکید می کند که سرمایه‌گذاری در نهادها، فرآیندها و بازیگران گفت‌وگوی اجتماعی در سطح عالی در دوران بحران‌های متعدد و ساختاری در دنیای کار از اهمیت بیشتری برخوردار است.بی‌ثباتی‌های ژئوپلیتیکی، قطبی‌شدن و کاهش اعتماد به نهادهای حکمرانی، پیشرفت جهانی به سمت توسعه پایدار را مختل کرده است. علاوه بر این، تحولات سریع در بازارهای کار که ناشی از گذار دیجیتال و سبز هستند، چالش‌های بحران‌های چندوجهی را تشدید کرده و نابرابری‌ها را افزایش داده و گروه‌های آسیب‌پذیر را به حاشیه رانده است.در این شرایط، سرمایه‌گذاری گسترده در نهادها، فرآیندها و بازیگران گفت‌وگوی اجتماعی در سطح عالی ضروری است، با تکیه بر نمونه‌هایی که ارزش گفت‌وگوی اجتماعی در سطح عالی را در ارتقای صلح کاری، انسجام اجتماعی، حکمرانی خوب و دموکراسی نشان می‌دهند که از جمله مزایای بنیادین آن است. با استفاده از این پایه‌ها، گفت‌وگوی اجتماعی در سطح عالی می‌تواند مزایای تغییر آفرین را ارائه دهد که از توسعه اقتصادی و پیشرفت اجتماعی پشتیبانی می‌کند.

هدف اصلی گفت‌وگوی اجتماعی سطح عالی (PLSD)، همانند تمام اشکال گفت‌وگوی اجتماعی، مشارکت دموکراتیک بازیگران سه‌جانبه در حکمرانی شرایط اجتماعی و اقتصادی تأثیرگذار بر کار و اشتغال است. در جایی که این اصول به عمل پیاده‌سازی شوند، PLSD می‌تواند نقش دموکراتیک مهمی در طراحی سیاست‌ها برای دستیابی به توسعه اقتصادی پایدار و پیشرفت اجتماعی ایفا کند. همان‌گونه که سازمان بین‌المللی کار (ILO 2018b) بیان می کند می‌کند:
«آزادی، استقلال، قدرت و نمایندگی قوی و مؤثر، اساس گفت‌وگوی اجتماعی موفق است». این هدف  شامل چهار اصل به‌هم‌پیوسته زیر می‌شود:

این گزارش نقش حیاتی گفت‌وگوی اجتماعی در سطوح عالی (PLSD) را در ارتقای کار شایسته، رشد پایدار بهره‌وری و مقابله با نابرابری درآمدی برجسته می‌کند. تأکید اصلی بر توانایی PLSD در بازتاب نیازهای گوناگون جامعه و ارائه راهکارهایی برای توسعه پایدار اقتصادی است.

PLSDمی‌تواند با تقویت مهارت‌ها و آموزش کارگران، تشویق تلاش‌های کاهش آلودگی، تسهیل رسمی‌سازی کارگران و کسب‌وکارهای غیررسمی و حمایت از مدل‌های رشد اقتصادی چرخشی که استفاده مجدد از منابع و محدودیت استخراج منابع جدید را ترویج می‌دهند، تأثیر مثبتی بر رشد بهره‌وری پایدار داشته باشد. این گزارش تأکید می کند تغییرات مثبت برآمده از گفت و گوی اجتماعی  زمانی قابل لمس‌تر است که این گفت و گو در یک بستر نهادی شکل گرفته باشد. تغییر مثبت وابسته به وجود ابزارهای نهادی است که کشورها بتوانند منافع متفاوت را مطرح کنند، تجربیات و داده‌ها را به اشتراک بگذارند، استراتژی‌های مدیریت شرایط پیچیده را مقایسه کنند، با بی‌عدالتی اقتصادی مقابله کنند و بالاتر از همه، روابط بلندمدت مبتنی بر اعتماد بین سازمان‌های کارفرمایی و کارگری ایجاد کنند.

این دقیقاً هدف گفت‌وگوی اجتماعی است. به‌عنوان یک بستر نهادی که کارفرمایان، کارگران و دولت‌ها می‌توانند منافع متمایز خود را بیان کنند، گفت‌وگوی اجتماعی می‌تواند به‌عنوان یک کاتالیزور مهم برای راه‌حل‌های نوآورانه، چابک و مؤثر عمل کند.